Bir insanın başında ortalama 100.000-150.000 arasında saç kökü vardır. Günde 80-100 saç
dökülmesi normal kabul edilir. Dökülen her bir saç teli 6-10 haftada yenilenir. Hastalık
sayılabilecek saç dökülmeleri saç köklerinin istenmeyen ve kontrol edilemeyen değişikliklerine
bağlı oluşur. Tüm saç köklerinin bir yaşam döngüsü vardır. Büyüme dönemi 2-6 yıl, gerileme
dönemi 2-4 hafta ve dinlenme dönemi 2-4 ay devam eder.
SAÇ DÖKÜLMESİ ÇEŞİTLERİ
Androgenetik Alopesi (Erkek Tipi Saç Dökülmesi)
Genetik yatkınlık önemli rol oynamaktadır. Erkeklerde kayıp ilk olarak şakak ve alın bölgesinden
başlar, daha sonra tepe bölgesinde açılma olur. Saç dökülmesi yaş ilerledikçe artar.
Erkek tipi saç dökülmesinde dökülen saçları geri getirebilecek bir tedavi henüz mümkün
olmamakla birlikte, dökülmeyi durdurmaya ve mevcut incelmiş saçları kalınlaştırmaya yönelik
ilaçlar uygulanmaktadır.
Alopesi Areata
Bilinmeyen bir uyarana bağlı olarak bağışıklık sisteminde görev alan hücreler saçları ve diğer
kılları reddederler. Yani bağışıklık sisteminin hatasıyla oluşan bir hastalıktır. Bunun sonucunda
saç dökülme alanları gelişir. Tedavi zor ve zaman alıcı olabilir.
Sikatrisyel Alopesi
Sikatrisyel alopesi saçlı derinin bir hastalığıdır. Saç kökleri ve bunları besleyen damarlar mevcut
bir deri hastalığı sonucu tahrip olurlar. Kalıcı bir dökülmedir. Erken dönemde saptanırsa saç
hasarı büyümeden hastalık durdurulabilir.
Semptomatik Alopesi
Semptomatik alopesi farklı nedenler ile ortaya çıkabilen ve hemen her yaşta görülebilen bir saç
dökülmesidir. Nedenleri: Demir eksikliği, protein eksikliği, çinko eksikliği, folik asit eksikliği, B12
vitamin eksikliği, tiroid hastalıkları, doğum sonrasındaki hormonal değişiklikler, ilaçlar, ciddi
infeksiyonlar ve psikolojik stres.
SAÇ MUAYENESİ
Saç muayenesinde saç kaybının yaygın olup olmadığı değerlendirilmelidir. Farklı bölgelerde
saçların ayrılması ve ayrımların genişliklerinin karşılaştırılması yardımcı olabilir. Aktif bir saç kaybı
varlığını kanıtlamanın en basit yolu saç çekme testidir. Saçın çekilmesi ile elde edilen saçların
uçları mikroskopik olarak incelenmelidir.
BESLENMENİN SAÇLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Kalori kısıtlamasının 1000 kcal/gün ve altına düştüğü diyetlerde saç dökülmesi 1-6 ay içinde
başlayabilmektedir. Diyetin sonlandırılmasıyla saç büyümesi normale döner. Demir eksikliği,
çinko eksikliği ve biotin eksikliği gibi durumlarda saç dökülmeleri erken bulgu olarak
gözlenmektedir. Sonradan oluşan biotin eksikliklerinde yumurta akının fazla tüketilmesi en
önemli nedendir. A vitamini, E vitamini ve selenyumun fazla alınmasında saç dökülmeleri
görülmektedir.
SAÇ DÖKÜLMESİ NE ZAMAN HASTALIKTIR?
Saç dökülmeleri 3 aydan fazladır devam ediyor ve saçları bir tutam halinde çekince her alandan
5 veya daha fazla saç ele geliyorsa saç dökülmesi mevcuttur diyebiliriz. Saçlı deride yuvarlak
boşluklar ve saç ayırma çizgilerinde genişleme varsa ve saçlar seyrelmiş ve hacim olarak azalmış
ise saç dökülmesinden bahsedilebilir.
PROF. DR. BURHAN ENGİN
İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Deri ve Zührevi Hastalıkları AD